Matki Boskiej Jagodnej
Święto Matki Boskiej Jagodnej przypada 2 lipca, w dniu dawnego liturgicznego święta Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny (obecnie przeniesionego na 31 maja). Kult Matki Boskiej Jagodnej nie ma potwierdzenia w oficjalnej liturgii Kościoła, ale głęboko zakorzenił się w tradycji ludowej, zwłaszcza na terenach Polski wschodniej i południowo-wschodniej — na Podkarpaciu, w Lubelskiem, na Podlasiu.
Wierzono, że właśnie tego dnia Matka Boska wędruje przez lasy, odwiedzając chorych, niosąc pomoc potrzebującym, a w rękach niesie jagody — symbol odżywienia, życia, macierzyństwa. Z tego powodu obowiązywał zakaz zrywania jagód w tym dniu — „bo Matka Boska je zbiera”. Złamanie tego zakazu miało przynosić nieszczęście, a zwłaszcza zagrożenie dla kobiet w ciąży.
Matka Boska Jagodna uchodziła bowiem w ludowej pobożności za patronkę kobiet ciężarnych, orędowniczkę matek i opiekunkę dzieci nienarodzonych. Kobiety modliły się do Niej o zdrowie dla siebie i swoich dzieci, o szczęśliwy poród, o ochronę przed poronieniem.
W niektórych regionach, zwłaszcza wśród ludności wiejskiej, przynoszono do kościoła owoce leśne: jagody, poziomki, maliny, jako symbol ofiary i wdzięczności. Zdarzało się, że jagody święcono lub przechowywano jako ludowy środek leczniczy – szczególnie dla kobiet w połogu.
Nie istniały odrębne, ustalone nabożeństwa ku czci Matki Boskiej Jagodnej. Cały obchód miał charakter cichy, prywatny, nasycony duchowością domową, związaną z naturą i rytmem kobiecego życia. Tradycja ta powoli zanika, ale w niektórych wsiach przetrwała w postaci przekazów ustnych, przysłów i zwyczajów.
