W dawnych czasach pieśni zaduszne i żałobne nie były śpiewane przez cały rok – sięganie po nie w „zwykłym” czasie uznawano wręcz za niewskazane i bardzo groźne. Istniał wyraźny podział na czas dozwolony i zakazany. Kiedy zatem można było bez obaw nucić te utwory? - W uroczystość Wszystkich Świętych oraz w Zaduszki. - Podczas czuwania…
Często w poszukiwaniu dawnych pieśni wybieramy się w odwiedziny do najstarszych mieszkańców wsi. Najłatwiej nawiązuje się kontakt z osobami, które nas już znają. Niedawno odwiedziliśmy panią Mariannę Sokół we wsi Samary na Roztoczu Zachodnim. Pani Marianna, na wsi nazywana jest zdrobniale ,,Sokółka”. Tak było zawsze, panią Sokółkę znam od najmłodszych lat, bo była młodszą koleżanką…
W październiku i na początku listopada miałam zaszczyt poprowadzić wyjątkowe warsztaty śpiewu lasowiackiego, zorganizowane przez Klaster Lasowiacki. Nasze spotkania odbywały się pod hasłem „Pieśni przejścia” i zostały podzielone na dwie poruszające części: Część pierwsza – poświęcona była początkowi i radości życia. W tej części śpiewaliśmy i uczyliśmy się pieśni związanych z narodzinami dziecka oraz tradycjami…
Czy wspólne dziedzictwo można „zaklepać” na własność? Mam pewną refleksję dotyczącą używania nazw regionalnych, historycznych czy kulturowych jako nazw własnych dla prywatnych osób, firm i projektów, a nawet zespołów i stowarzyszeń. Coraz częściej symbole i określenia, które budują naszą wspólną tożsamość, stają się szyldami reklamowymi. Moim zdaniem to nie jest w porządku. Dlaczego? To wspólne…
Przeglądałam dziś nagrania na YouTube i zauważyłam, jak wiele utworów ludowych publikowanych jest bez rzetelnego opisu. Często podaje się tylko nazwiska wykonawców, a o autorach tekstu, czy melodii nie ma ani słowa. A przecież to, że pieśń jest tradycyjna, nie znaczy, że jest niczyja. Wiele pieśni ma konkretnych autorów. Czasem są znani z nazwiska, niektórzy…
Zwyczaj „ciągnięcia kloca”, który praktykowany był u Lasowiaków, polegał na tym, że w ostatni dzień zapustów, a w niektórych miejscowościach w Środę Popielcową, pannie, której nie udało się wyjść za mąż w czasie karnawału, przywiązywano do pasa ciężki kawał drewna i kazano ciągnąć go przez wieś. Towarzyszyły temu zwyczajowi żarty i przyśpiewki. Kloc symbolizował…
Wkrótce Walentynki, z tej okazji dzielę się z Wami moim największym skarbem – listami mojego Tatusia Franciszka do Mamusi Stanisławy, z czasów II wojny światowej. Pisali do siebie w czasie wojny, kiedy jeszcze nie byli małżeństwem – po prostu byli młodymi ludźmi, których łączyła ogromna tęsknota i uczucie. Tatuś nie pisał zwykłych wiadomości – przelewał…
Denerwuje Was, gdy ktoś świętuje „Kusaki” na dwa tygodnie przed czasem? Nie jesteście sami! Zarówno na Roztoczu Zachodnim, jak i w sercu Sandomierskiej Puszczy, porządek w kalendarzu był rzeczą świętą. Doskonale pamiętam, kiedy i jak świętowano tzw. Ostatki i Kusaki. Wiele słyszałam też opowieści na ten temat od najstarszych mieszkańców tych regionów. ZAPUSTY/OSTATKI – to…
5 lutego, w tradycji chrześcijańskiej i ludowej, wspomina się św. Agatę i święci sól. Dawniej wierzono, że ta poświęcona sól, przechowywana w domu przez cały rok – najczęściej w chustce, za obrazem lub na belce pod powałą, chroni mieszkańców i dobytek przed zagrożeniami naturalnymi oraz działaniem sił nieczystych. W tradycyjnej symbolice sól nie była…
Dla członków Stowarzyszenia na Rzecz Promocji Kultury Tradycyjnej Życie z Przytupem był to rok pełen śpiewów i spotkań. Oto wydarzenia, które zorganizowaliśmy sami lub w których uczestniczyliśmy. 1) Co zorganizowaliśmy lub współorganizowaliśmy Spotkanie noworoczne – nowy rok rozpoczęliśmy w kręgu przyjaciół i sympatyków; był poczęstunek, śpiew i rozmowy dotyczące planów na dalsze miesiące. Warsztaty i…
